Op 8 juli vond een bijzondere raadsvergadering plaats, die in het teken stond van het nieuwe coalitieprogramma en de installatie van een nieuw college. Een uitgebreid verslag van de hand van Niek Tholen, lid van steunfractie van Progressieve Partij+PRO. Om te beginnen bracht de formateur, Gerard Nijland, verslag uit van de totstandkoming van de nieuwe coalitie van CDA, GemeenteBelangen en Progressieve Partij + PRO.
Terugblik Informateur
Gerard Nijland vertelde dat na het werk van de informateur en de benoeming van de formateur op 22 april hij op 7 mei pas kon aanvangen met gesprekken met de fracties, vanwege vakanties. Inhoudelijke gesprekken startten dus pas anderhalve maand na de verkiezingen! Ook hij had gehoopt dat het formatieproces sneller was verlopen, mede gezien het feit dat de nieuwe coalitie een voortzetting van de oude is.
Begonnen is met zes ‘zware thema’s’. De formateur was positief verrast over de bereidheid van de gespreksdeelnemers om er samen uit te komen, ondanks inhoudelijke verschillen. Hij was blij met de geboden griffie- en ambtelijke ondersteuning gedurende het proces en tevreden over de mogelijkheid voor de andere fracties om hun denkbeelden in te brengen. Ook was er inbreng van enkele maatschappelijke organisaties, en van de burgemeester. Het resultaat is een akkoord op hoofdlijnen, waaraan nog een uitvoeringsprogramma moet worden gekoppeld – werk voor het college.
De ChristenUnie vraagt naar de financiële onderbouwing, wat er niet in het akkoord is terechtgekomen en of de formateur nog tips heeft voor de raad. De formateur zegt dat er is gesproken over nieuwbouw van Schaarsvoorde, het zwembad en Crossfire, maar dat veel van het bestaande beleid voortgezet wordt. Op een vraag van BBB/HMV over samenwerking binnen de raad geeft hij aan dat juist de komende periode, met de vaststelling van een uitvoeringsplan, zal laten zien in hoeverre er openingen worden geboden en er ook vanuit de oppositie wordt gewerkt vanuit die samenwerkingsgedachte. De VVD vroeg naar diversiteit, gezien het feit dat de wethouderskandidaten allemaal mannelijk zijn – kennelijk komen andere vormen van diversiteit niet in beeld. De ChristenUnie wijst erop dat het uitvoeringsprogramma pas komt wanneer de begroting voor 2027 al is gepasseerd. De formateur constateert dat veel gemeenten met dit dilemma zitten en dat pas in het tweede jaar de keuzen zichtbaar worden in de begroting.
Het coalitieprogramma
Het CDA presenteert het coalitieprogramma, dat nu twee weken bekend is, en vond betrokkenen constructief meedenken. De coalitie zet in op woningbouw (op basis van de Woondeal). Om bouwplannen te versoepelen wordt gespoken over een vereveningsfonds en over een parkeerfonds. De gemeente stelt zich constructief op (‘Ja, mits’) en probeert de kansen van lokale wonongzoekenden te verbeteren. Bij het huisvesten van asielzoekers zijn de door de gemeenteraad gestelde kaders leidend, en spreker hengelt naar een compliment van de minister vanwege het ‘zorgvuldige proces’. In het sociale domein wordt goed werk geleverd, maar liggen wel uitdagingen. Sport en cultuur worden gestimuleerd, en er wordt samengewerkt met maarschappelijke organisaties en verenigingen daarbij. Kernen moeten toegankelijk blijven, en gewerkt wordt aan een leegstandsheffing; initiatieven van ondernemers zijn welkom. De financiën moeten zorgvuldig worden bewaakt, gezien alle plannen. Het CDA vertrouwt erop dat het nieuwe college een goede uitvoering kan geven aan het coalitieakkoord, maar maakt zich zorgen over de polarisatie in de samenleving.
De VVD ziet weinig van de eigen punten terug in het coalitieakkoord en mist concreetheid, ook in de wetenschap dat er nog een uitvoeringsprogramma komt. Zij is blij met het parkeerfonds, maar wel benieuwd naar de woningbouwopgave, in aantallen en met betrekking tot alle eisen waaraan moet worden voldaan. Ze mist plannen voor de herinrichting van het centrum van Aalten en voor het bedrijventerrein, en etaleert ondernemers als verbinders tussen en aanjagers van alle plannen. Volgens het CDA gaat bestaand beleid gewoon door. Ook zal naar behoefte worden gebouwd; concrete getallen worden met opzet niet benoemd. GemeenteBelangen wil dat er vooral bewust wordt gebouwd. De ChristenUnie wordt wat zenuwachtig van de mogelijkheid dat er misschien slechts 700 woningen gebouwd zouden worden in de eerste tranche. Petra geeft nog aan dat de 1350 woningen die in de Omgevingsvisie komt te staan inhoudt dat niet alleen voor bestaande Aaltenaren zal worden gebouwd; de insteek is dat woningzoekenden aan een passende woning worden geholpen.
Van de ChristenUnie komen felicitaties voor de coalitiepartijen met het gesloten akkoord. Zij vindt het akkoord niet erg ambitieus en precies, maar kan zich in de paragrafen over betaalbaar wonen, duurzaamheid, gemeentelijke financiën en over het sociale domein goed vinden. Zij gelooft niet dat het voorrang geven aan lokale woningzoekenden de woningnood gaat oplossen, maar is wel blij met aandacht voor creatieve woonconcepten, zoals ouderenhofjes. Ze vraagt nog wel aan onze fractie of ze zich nu echt achter de kaders voor asielzoekerscentrum schaart. Ze is benieuwd naar wat de gemeente nu concreet gaat doen om agrariërs te ondersteunen bij de overgang naar duurzame bedrijfsvoering. Ze hoopt dat de passage over macht en tegenmacht inhoudt dat naar wisselende meerderheden wordt gezocht, zonder voorstellen dicht te timmeren. De ChristenUnie stemt in met het akkoord. Er ontspint zich een discussie over het niet uitsluiten van woningzoekenden van buiten de gemeente. Volgens PP+Pro en het CDA is dat niet aan de orde.
BBB-HMV feliciteert de coalitie met het behaalde resultaat, maar had graag wat meer invloed gehad en meer ambitie gezien. Er staan mooie woorden in het akkoord over de wijze van besturen, maar de fractie constateert dat het op dat gebied in de afgelopen raadsperiode geregeld mis ging, en komt met enkele voorbeelden waarbij zij te weinig transparantie heeft ervaren. Ze pleit voor mogelijkheden om tot een breed gedragen consensus te komen, en wil ‘geen woorden, maar daden’. Meer ambitie bij de woningbouwopgave is belangrijk, en goedgekeurde bestemmingsplannen zijn essentieel. Ten slotte wil de fractie een sterke agrarische sector die bijdraagt aan voedselzekerheid. Een lid van de fractie vraagt naar voorbeelden van inbreng door de partij die in het akkoord terecht zijn gekomen. Het CDA zegt dat BBB/HMV maar twee onderwerpen heeft ingebracht – woningbouw en toegang tot het sociale domein -, en dat daaraan in het coalitieakkoord aandacht is besteed. En constateert dat politieke verschillen iets anders zijn dan gebrek aan transparantie. BBB-HMV en GemeenteBelangen benadrukken dat samenwerken de leidraad is van het handelen van de raad. Petra wil best samenwerken, maar constateert dat BBB/HMV wel de partij is die toch wel vaak tegen plannen was. Die partij ziet wel dat er plannen zijn, maar mist bestemmingsplannen. Petra reageert daar nog op door te zeggen dat inwoners ook andere zaken dan bestemmingsplannen nodig hebben. BBB/HMV noemt onderwerpen waarbij die partij wel initiatief heeft getoond. De ChristenUnie breekt een lans voor een kritische houding ten opzichte van het college.
Stemming over nieuwe College
Vervolgens worden de nieuwe wethouders gekozen, met algemene stemmen, en geïnstalleerd: de heren Joost, Van Lochem, Walter en Wikkerink.
Nieuwe raadsleden
De heren Van Lochem en Walter laten twee vacatures in de raad achter, en in hun plaats benoemt de raad de dames Slöetjes en Westerveld als raadslid; de eerste in niet aanwezig, de laatste wordt aansluitend geïnstalleerd.
Afscheid Erik Groters
De burgemeester spreekt een dankwoord uit aan de scheidende wethouder, de heer Groters, en memoreert dat in de afgelopen periode nog twee wethouders zijn afgetreden. De heer Walter besteedt ook woorden aan het afscheid van de heer Groters. Die spreekt vervolgens de raad nog even toe. De burgemeester spreekt zijn vertrouwen uit in de nieuwe wethouders.
Speldje voor Alex Walter
Nu hij afscheid neemt van het raadslidmaatschap speldt de burgemeester de heer Walter de versierselen op van het lidmaatschap van de orde van Orane-Nassau, op grond van zijn lange zittingsduur in de raad.
Afsluiting
De burgemeester sluit de vergadering af en luidt het reces in.
Niek Tholen