Op 14 oktober organiseerde de Progressieve Partij + Pro een meedenkavond in het kader van de omgevingsvisie van de gemeente Aalten. De ontwerp-omgevingsvisie heeft als centrale gedachte : gematigde groei. Met als belangrijkste argument dat groei noodzakelijk is om leefbaarheid op peil te houden. De meedenkavond had als doel om gezamenlijk te onderzoeken of groei voor de leefbaarheid echt nodig is.
De avond was verdeeld in 4 blokken waarvan de eerste twee eigenlijk altijd het uitgangspunt horen te zijn bij een inhoudelijke discussie. 1: Wat is groei en 2: Wat is leefbaarheid. Zowel voor groei als voor leefbaarheid geldt dat iedereen wel een beeld heeft wat er bedoeld wordt, maar dat beeld is niet voor iedereen hetzelfde.
Politiek wensdenken
Gemeente Aalten heeft geen eigen bevolkingsgroei. Integendeel, het aantal overlijdens is groter dan het aantal geboortes. Groei van het aantal inwoners komt alleen door aanwas van buiten. Dat betekent niet dat er geen huizen nodig zijn. Huishoudens worden steeds kleiner en daardoor is voor hetzelfde aantal mensen meer huizen nodig. Het Woningmarktonderzoek dat de gemeente heeft laten uitvoeren berekende dat er in 2040 zowel door die ‘huishoudensverdunning” als door immigratie totaal 298 huishoudens meer zouden zijn dan in 2025. Toch gaat de Omgevingsvisie uit van een groei met 1350 woningen tot 2040. Het is belangrijk om te onthouden dat dat aantal dus niet gebaseerd is op de werkelijke behoefte, maar op politiek wensdenken.
Grenzen aan de groei.
Als we wat breder kijken moeten we daarnaast beseffen dat groei in een begrensd systeem, onze aarde, niet onbeperkt kan doorgaan. Er zijn grenzen aan de hoeveelheid grondstoffen, landoppervlak en vervuiling. De mondiale voetafdruk is nu al 1,7 maal zo groot als dat wat de natuur kan regenereren. In het rijke westen zou juist economische krimp en groei van natuur een serieus doel moeten zijn om het evenwicht te herstellen.
Goede ideeën over leefbaarheid
Voor leefbaarheid was er eerst een vraag aan de deelnemers. In groepjes werd gebrainstormd over wat leefbaarheid in hield. De opbrengst van de sessie was heel uitgebreid en divers, maar een aantal belangrijke waren een gezonde en schone leefomgeving, sociale samenhang zoals verenigingsleven en omzien naar elkaar, bereikbaarheid en basisvoorzieningen als school en bieb.
Opvallend was dat veel van de criteria voor leefbaarheid uit de groep aanwezigen, overeenkwamen met de criteria die in wetenschappelijke onderzoeken worden gehanteerd.
Voorzieningen lopen terug
In het derde blok lichtte spreker Bert Weevers wetenschappelijk onderzoek over leefbaarheid door. In kleine kernen lopen over de hele breedte voorzieningen zoals winkels, scholen en cafés terug. Toch is de invloed op de leefbaarheid beperkt. Toegenomen mobiliteit heeft daar een groot aandeel in. Vooral blijkt sociale samenhang veel belangrijker dan voorzieningen.
Vervolgens ging Petra Hoezen in op de ontwikkelingen door de jaren heen in Barlo. Een dalende lijn in aantal inwoners, met een lichte stijging in het aantal huizen. De trend in kleinere huishoudens sprak duidelijk uit de grafieken. Uit de vergelijking van het aantal voorzieningen vroeger en nu sprak een duidelijke afname. Toch lijkt dit niet de leefbaarheid te hebben laten verdwijnen.
Regeneratieve landschapsontwikkeling.
In het laatste blok kwamen de gastsprekers Lowie Te Dorsthorst en Dyon Temming aan het woord over werkwijze om van papieren plannen tot echte ontwikkelingen in het veld te komen. Met een Coalition of the willing van mensen die stappen willen zetten wordt de verandering ingezet. Beginnen met kleine plannen en aan de slag gaan. Van daaruit zorgen voor een betere beeldvorming en bewustwording. Laten zien dat het kan en werkt.
Remisepark in Lichtenvoorde en Mooi Achterhoek.
Een voorbeeld is het Remisepark in Lichtenvoorde. Uitgangspunt was het versterken van water, biodiversiteit en klimaat. Door al voor de ontwerpfase buren te betrekken en mee te laten ontwerpen is een gevoel van eigenaarschap ontstaan. Er wordt bijvoorbeeld vuil geruimd en de omwonenden hebben de gemeente gevraagd zelf onderhoud te mogen doen. Ook in het project Mooi Achterhoek wordt vanuit de leefwereld en wensen van de betrokkenen uitgegaan. Met o.a. de vraag: “Hoe moet het landschap er voor je kleinkinderen uit zien”. De wens is toch vooral groen en ruimte, en behoud van coulissen landschap.
Mooie avond.
Al met al was het een boeiende en inspirerende avond. Veel informatie over wat groei en leefbaarheid met elkaar te maken hebben (niet zo heel veel), info over alternatieven (die zijn er), nieuwe inzichten en niet te vergeten: goede gesprekken. Ik zie uit naar een volgende meedenkavond zei een van de aanwezigen.
Voor een (nog) uitgebreider verslag compleet met powerpoint-presentatie zie onder nieuwsbrief no. 944
